Átjánda öldin

Stjarneðlisfræði og heimsfræði á Íslandi 2a: Tímabilið 1780-1870 * Skeið Newtons: Skólahald – alþýðufræðsla – tíðarandi

23. júlí 2020

Eins og getið er um í inngangsorðum, hófst  alþýðufræðsla í raunvísindum og tækni hér á landi með útgáfu íslenskra upplýsingarmanna á Ritum þess (konunglega) íslenska Lærdómslistafélags í Kaupmannahöfn á árunum upp úr 1780. Þegar félagsritin gáfu upp laupana, hóf Magnús … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Eðlisfræði

Stjarneðlisfræði og heimsfræði: Úrval alþýðurita á íslensku á tímabilinu 1780-1960

15. júlí 2020

Þessi skrá er enn í vinnslu og verður uppfærð reglulega   I. Tímabilið 1780-1870 A. F. Büsching, 1782: Um himininn og Um jørdina. Fyrstu tveir kaflarnir í Undirvisan í Náttúruhistoriunni fyrir þá, sem annathvert alz eckert edr lítit vita af … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Miðaldir

Sólstöðuhátíð til minningar um Stjörnu-Odda

12. júlí 2020

Laugardaginn 20. júní 2020 var haldin hátíð  í Þingeyjarsveit  til minningar um spekinginn Stjörnu-Odda, sem þar var uppi í kringum 1100.  Stjarnvísindafélag Íslands reisti honum fallegan minnisvarða að Grenjaðarstað  og í kjölfarið var  haldið málþing í Ýdölum um  þennan forna … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Eðlisfræði

Stjarneðlisfræði og heimsfræði: Valdar erlendar heimildir og ítarefni

1. júlí 2020

  Skrá þessi mun fylgja greinaflokknum Stjarneðlisfræði og heimsfræði á Íslandi. Hún er enn í smíðum.   Ritaskrá A AIP-vefsíða: Cosmic Journey: A History of Scientific Cosmology. B M. Bartusiak, 2004: Archives of the Universe. L. Belkora, 2002: Minding the … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Eðlisfræði

Stjarneðlisfræði og heimsfræði á Íslandi I: Inngangur

8. mars 2020

Þessi bloggfærsla er hugsuð sem inngangur og kynning á fyrirhugaðri röð yfirlitsgreina um sögu stjarneðlisfræði og  heimsfræði á Íslandi á tímabilinu frá upplýsingaröld til geimaldar. Ætlunin er að taka efnið fyrir í afmörkuðum skömmtum og réttri tímaröð með upphafi í … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Átjánda öldin

Magnús Arason landmælingamaður

26. nóvember 2019

Þetta yfirlit var upphaflega birt í desember 2017 sem hluti af færslunni Rit eftir Íslendinga á lærdómsöld: Stærðfræðilegar lærdómslistir. . Stærðfræðilega lærdómsmannsins og latínuskáldsins Magnúsar Arasonar er nú einkum minnst sem fyrsta íslenska landmælingamannsins. Eftir nám og störf í Kaupmannahöfn … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Eðlisfræði

Eðlisfræði Fischers, fyrsta eðlisfræðibókin sem kom út á íslensku

25. nóvember 2019

Þetta stutta yfirlit var upphaflega birt í september 2019 sem hluti af færslunni H. C. Örsted, bein og óbein áhrif hans á Íslendinga og upphaf kennslu í eðlisfræði og stjörnufræði við Reykjavíkurskóla. Þegar hin merka þýðing Magnúsar Grímssonar á Eðlisfræði … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Eðlisfræði

Afstæðiskenningar Einsteins og grein Þorkels Þorkelssonar um tilraunir til að sannreyna þær

19. nóvember 2019

Þetta yfirlit var upphaflega birt í júní 2019 sem hluti af færslu um Þorkel Þorkelsson eðlisfræðing (1876-1961).   Afstæðiskenningar Einsteins Takmarkaða kenningin Einstein birti fyrstu greinar sínar um takmörkuðu afstæðiskenninguna árið 1905. Það ár hefur stundum verið kallað kraftaverkaárið, því … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Óflokkað

Stjarneðlisfræðingurinn Gísli Hlöðver Pálsson, öðru nafni Jack G. Hills

14. nóvember 2019

Þetta stutta yfirlit var upphaflega birt í september 2018 sem hluti af færslunni Halastjörnur fyrr og nú – 3. Tuttugasta öld.   Gísli Hlöðver Pálsson Foreldrar Keflvíkingsins Gísla Hlöðvers voru þau Kristín Gísladóttir og Páll S. Pálsson. Árið 1949 fluttist … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Eðlisfræði

Fyrstu mælingarnar á sveigju ljóss í þyngdarsviði og fundurinn frægi í London 6. nóvember 1919

5. nóvember 2019

Fyrri heimstyrjöldin gerði það að verkum, að fréttir af almennu afstæðiskenningunni bárust tiltölulega seint til Bretlands. Hinn merki breski stjarnvísindamaður og prófessor í Cambridge, Arthur S. Eddington, fékk þó upplýsingar um verk Einsteins eftir krókaleiðum og var ótrúlega fljótur að … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Eðlisfræði

Nútíma stjarneðlisfræði – Ýmis verk eftir Einar H. Guðmundsson og meðhöfunda

24. september 2019

Í eftirfarandi skrá er ekki notast við hefðbundna línulega tímaröð, heldur eru verkin flokkuð eftir rannsóknarverkefnum. Nifteindastjörnur – Efni í sterku segulsviði Gudmundsson, E.H., and Buchler, J.R., 1980: On the consequence of neutrino trapping in gravitational collapse. Gudmundsson, E.H., 1981: … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Átjánda öldin

Saga stjörnufræði og eðlisfræði á Íslandi frá miðöldum fram á tuttugustu og fyrstu öld – Nokkur rit eftir Einar H. Guðmundsson

20. september 2019

Hér fyrir neðan eru slóðir á ýmis verk færsluhöfundar um sögu stjörnufræði og eðlisfræði á Íslandi. Í ritunum má finna tilvísanir í fjölda annarra heimilda, bæði íslenskar og erlendar. I Einar H. Guðmundsson, 2018: Erlend áhrif í íslenskum stjörnufræðihandritum frá … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.
Eðlisfræði

H. C. Örsted, bein og óbein áhrif hans á Íslendinga og upphaf kennslu í eðlisfræði og stjörnufræði við Reykjavíkurskóla

9. september 2019

Á fyrri hluta nítjándu aldar voru þær greinar, sem við í dag köllum hugvísindi, allsráðandi í dönsku skólakerfi. Raunvísindi voru almennt í bakgrunni og yfirleitt aðeins kennd þar sem aðstaða og næg þekking var fyrir hendi. Sem öfgakennt dæmi má … Halda áfram að lesa

Hljóðskrá ekki tengd.